ΜΙΚΡΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΟΜΟΡΦΑΙΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

 (…κάνουν τα σύμπαντα μέσα μας να αστραποβολούν…)

Είναι τα μικρά  πράγματα που μεγαλώνουν τον κόσμο

Μισανοίγουν την πόρτα.

Τώρα μπορείς να κοιτάξεις·

ο περίπατος ίσαμε τη θάλασσα,

η κοραλλένια ανατολή,   τα διάφανα βλέμματα.

 

Δεν εγκυμονούν θαύματα οι καιροί.

Μονάχα θλίψη.

Ούτε τα σύννεφα συνάζουν πια τα όνειρα.

Ίσκιους της λήθης μουσκεύουν κάπου - κάπου.

Οι άγγελοι σιώπησαν.   Σιώπησε κι η αφή.

Το εύθραυστο φως, από μακριά φερμένο,

λούφαξε κάτω απ’ την άμμο

σαν τη σαρκοφάγο αρχαίου βασιλιά

που προσδοκά να ανακαλυφθεί.

 

Τούτες τις ώρες, είναι τα μικρά πράγματα που ομορφαίνουν τον κόσμο.

Κάνουν τα σύμπαντα μέσα μας ν’ αστραποβολούν·

ένα πουλί που ζυγιάζεται στο κλαδί,

ο ανθός πάνω στην ξερολιθιά,

μια χρυσαφένια χούφτα αγάπης.

 

Σε άθλιες, ερειπωμένες καλύβες κυματίζουν χρωματιστές ελπίδες.

Δεν δίνει μ’ απλοχεριά το έχει του ο ουρανός.

Πού οδηγούν εν τέλει τόσοι δρόμοι;

Τι μπορούν να αρθρώσουν οι φωνές που θορυβούν;

 

Τα μικρά πράγματα που κατοικούν δίπλα μας,

ένα πήλινο πιάτο στο τραπέζι,

μια φωτιά στο τζάκι.

Τούτα θα αλλάξουν τον κόσμο.

Από την αρχή του θα τον ξεκινήσουν.

(ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ στη συλλογή της Αγγέλας Χρονοπούλου  

ΘΑ ΚΑΤΟΙΚΗΣΩ Σ’ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ, εκδόσεις ΑΩ 2026)

 

ΘΑ ΚΑΤΟΙΚΗΣΩ ΚΑΠΟΤΕ Σ’ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ; (αναρωτιέται η ποιήτρια)

Η μακρινή μου φαντασίωση, η παρηγορητική μου σκέψη, η ελπίδα μου.

Το ασφαλές καταφύγιο που λουφάζουν οι αγωνίες μου. 

Το όνειρό μου.   Ουτοπικό;  Ίσως κι όχι.

Γιατί ποίηση δεν είναι μόνο το να γράφουμε ποιήματα.

Στην πραγματικότητα, αυτό είναι το λιγότερο.

Ποίηση είναι ο τρόπος της ζωής μας, το πώς βλέπουμε,

πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τη φύση γύρω μας

και πώς αλληλεπιδρούμε με αυτά μα και με το μέσα μας. 

Το κάθε τι είναι ποίηση.

Αυτή είναι η δική μου οπτική, η δική μου αλήθεια.   (Αγγέλα Χρονοπούλου)

 

«Είναι τυχερός όποιος έχει το χάρισμα να μπορεί να κατοικήσει σε ένα ποίημα…» (σημειώνει η Κατερίνα Λιάτζουρα σχολιάζοντας τον τίτλο της εν λόγω συλλογής)

«Τυχερή λοιπόν ετούτη η ποιήτρια, να έχει αυτό το χάρισμα.

Ο τίτλος της συλλογής από μόνος του λειτουργεί σαν μια βαθιά ποιητική δήλωση.

Η ποίηση παύει να είναι μονάχα ένας τρόπος έκφρασης,

αλλά γίνεται ένας τόπος κατοίκησης, μετατρέποντας έτσι το ποίημα

από αντικείμενο ανάγνωσης σε χώρο ύπαρξης·

έναν χώρο στον οποίο το ποιητικό υποκείμενο επιλέγει να εγκατασταθεί,

όταν ο εξωτερικός κόσμος γίνεται αβέβαιος, θορυβώδης ή αφιλόξενος.

Η ποιητική μεταφορά της κατοίκησης υποδηλώνει

την αέναη ανάγκη του ανθρώπου να αναζητήσει καταφύγιο.

Ένα καταφύγιο όχι υλικό με την κυριολεκτική έννοια,

αλλά ένα εσωτερικό καταφύγιο, φτιαγμένο από λέξεις.

Το ποίημα γίνεται ένα μικρό σπίτι της συνείδησης,

έχει διακριτά όρια και σκοτεινές γωνιές,

αλλά και πολλά και ηλιόλουστα ανοίγματα,

προστατεύοντας έτσι και προσφέροντας ασφάλεια και θαλπωρή,

ξυπνώντας μνήμες και αφυπνίζοντας ψυχές...

Συνοψίζοντας, η συλλογή «Θα κατοικήσω σε ένα ποίημα»

αναδεικνύει την ποίηση ως έναν χώρο όπου η ανθρώπινη ύπαρξη

μπορεί να σταθεί απέναντι στη φθορά, στην απώλεια και στην αβεβαιότητα χωρίς να τις εξαλείφει.

Η επίγνωση του εφήμερου διατρέχει την άξια γραφή της Αγγέλας Χρονοπούλου,

αποκαλύπτοντας μια βαθιά υπαρξιακή αγωνία,

αλλά και την ανάγκη να διασωθεί ό,τι απειλείται από τον χρόνο…

Η ποιητική πράξη μετατρέπει έτσι την απώλεια σε μνήμη

και την παροδικότητα σε εμπειρία που μπορεί να μοιραστεί.

Η «κατοίκηση» στο ποίημα δεν σημαίνει άρνηση της πραγματικότητας,

αλλά έναν διαφορετικό τρόπο συνύπαρξης μαζί της.

Και ίσως αυτή ακριβώς να είναι η ουσιαστικότερη υπόσχεση της συλλογής:

ότι, όσο τίποτε δεν διαρκεί, η ποίηση μπορεί να προσφέρει

έναν τόπο όπου ο άνθρωπος, έστω προσωρινά, αντέχει να υπάρχει…» (Κατερίνα Λιάτζουρα)

 

ΑΝΩ ΤΕΛΕΙΑ

(κι άλλα ποιήματα από τη συλλογή της Αγγέλας Χρονοπούλου

ΘΑ ΚΑΤΟΙΚΗΣΩ Σ’ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ, ΑΩ 2026)

Άνω τελεία.

Επίγευση του ανώδυνου τέλους.

Υποψία επανένωσης.
Πρόσθεση.

Άνω τελεία.
Αναστολή.
Υπενθύμιση της ελλείπουσας παρουσίας.
Σκιά του ανείπωτου δισταγμού.

Άνω τελεία.
Συμπλήρωμα του παραμένοντος κενού.
Επεξήγηση.
Ψευδής υπόσχεση.
Υποχώρηση.

Σανίδα σωτηρίας.

ΑΜΑΡΤΗΜΑ

Δεν ποθώ μια παράδεισο.

Το φθαρτό λαχτάρησα που ορίζει τα περάσματα,
το ελάχιστο που καρφώνεται στα άηχα
σαν οξεία,
που σκίζει το κουφάρι σαν το νύχι όρνεου.
Δεν ζήλεψα τη θάλασσα.
Μια γουλιά απ’ το παλιό πιοτό, το φυλαγμένο στο κελάρι,
το αψύ κι αιμάτινο, ζήτησα.
Το λιγοστό πόθησα με τη δύναμη τη μέγιστη.
Μα δεν το αξιώθηκα.
Έλαβα το πολύ, το άπειρο, που μ’ έπνιξε,
που έπεσε σαν ομίχλη πηχτή
και θόλωσε,
σκέπασε τις μέρες,
που μ’ έδεσε στης γης τους τέσσερις πασσάλους.
Έτσι καρτερώ.
Έτσι δέρνομαι.

 

ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ

 

Θα λουλούδιασαν στο νότο οι αμυγδαλιές·
μπήκε ο Μάρτης, φίλε μου.
Στον τόπο μου διστάζουν ακόμη…
Θα ‘θελα να έβλεπες τα ροδαλά ανθάκια τους.
Η Άνοιξη ποτέ της δε λαθεύει.
Εκπαιδευτήκαμε να οπισθοχωρούμε
στη θέα της ομορφιάς
ή να προσποιούμαστε επιτυχώς πως δεν υπάρχει.
Μα, δεν μας έχουν ανάγκη οι αμυγδαλιές.
Ανθίζουν ταχτικές στην ώρα τους.
Εμείς τις χρειαζόμαστε.
Πόσο τις χρειαζόμαστε, καλέ μου φίλε!
Απόκαμε, βλέπεις, το βλέμμα μας.
Θα αναπαυόταν σε ένα κλαδάκι μυγδαλιάς.

Ας ήταν και πάλι δυνατό
ν’ ακουμπούσε, μονάχα για λίγο, η ματιά σου
στις μυγδαλιές του νότου.

Αργήσαμε.
Φταίω κι εγώ.
Πού να ξέραμε…

Τώρα κρατώ ευλαβικά στις χούφτες μου
το τελευταίο γκρίζο βλέμμα σου
και το φρέσκο αέρα των μαλλιών σου.
Διστάζω να τα αποθέσω
στα λευκά, περαστικά σύννεφα
που σε πομπή μεγαλοπρεπή
πάνω από το κεφάλι μου
σπεύδουν να σε συναντήσουν.

Δε λαθεύει η Άνοιξη.
Μονάχα οι άνθρωποι.

 

ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΑ

 

Υποκύπτουμε σε καλέσματα από πηλό και στάχτη
κι όλο σαρώνονται όσα ζήσαμε
και ξύνουμε τη μία σπίθα που διασώθηκε
μέχρι να φανερωθεί η επόμενη.
Υποχωρούμε σε αφηγήματα αδοκίμαστα,
σε σιωπηλά ρήγματα.
Γιομίζουν χώματα οι παλάμες μας
και τις σκουπίζουμε βιαστικά πριν πάμε παρακάτω,
στο ενδεχόμενο ή στο μελλούμενο.

Το ξέρεις.
Ο εκ των έσω σπαραγμός είναι η μόνη οδός
προς το όνειρο
και το όνειρο πιο αβάσταχτο από μια αλήθεια.
Μα, πώς αλλιώς θα αντηχήσει ο κόσμος μέσα μας;
Πώς θα οριστεί η σιωπή των πραγμάτων
αν δεν τη διαβούμε;

Το ξέρεις.
Ο δρόμος είναι ένας· η αρχή και το τέλος,
το τέλος και η αρχή του σμίγουν μέσα στον καθένα μας.
Ιεραρχούμε την αγάπη ως καταλύτη του μέλλοντος,
ως του σύμπαντος μοχλό.
Κι όμως, κάθε τροχιά της ναρκοθετείται.

Το ξέρεις.
Τα περάσματα θα ανοίξουν δια παντός
όταν πάψεις να υπακούς σε μύθους αμαχητί.
Έστω, ως χρέος σε εκείνο
που στο χαλασμό στάθηκε όρθιο.
Όρθιο και μόνο.

[από τη συλλογή της Αγγέλας Χρονοπούλου

ΘΑ ΚΑΤΟΙΚΗΣΩ Σ’ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ, εκδόσεις ΑΩ 2026 ]

 

ΘΑ ΚΑΤΟΙΚΗΣΩ Σ’ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ

(Κατερίνα Λιάτζουρα: «Ποίηση, χώρος σιωπής και περισυλλογής»,  αποσπάσματα από την παρουσίαση της συλλογής)

 

«Η ποίηση έχει τα εργαλεία να οικοδομήσει στέρεες λεκτικές σχέσεις και να βρει διαύλους επικοινωνίας του έσω κόσμου με τον έξω. Έχει τα εργαλεία να πει άρρητες αλήθειες και να ανατρέξει σε στιγμές παρελθοντικές, να τις συσχετίσει με το παρόν για να προβλέψει το μέλλον, να αποκαλύψει μυστικά αποδιωγμένα

από του νου τα κατάστιχα, να ομολογήσει πάθη, να αναγνωρίσει λάθη, να ζητήσει συγνώμη. Κι εδώ βρίσκεται ίσως το ιδιαίτερο προνόμιο της, καθώς η Χρονοπούλου διαθέτει τις λέξεις όχι απλώς για να περιγράψει τον κόσμο, αλλά για να τον ανασυνθέσει. Τις μετακινεί, τις συνδέει απρόσμενα, τους αποκαθιστά αποχρώσεις που η καθημερινή χρήση συχνά τους έχει αφαιρέσει. Μέσα από αυτή τη χειρονομία, η γλώσσα παύει να είναι μονάχα εργαλείο επικοινωνίας και γίνεται υλικό οικοδόμησης ενός άλλου χώρου, ενός διαφορετικού κόσμου.  Πολλά από τα ποιήματα της συλλογής παρουσιάζουν ιδιότητες που παραπέμπουν στη θεμελιώδη λειτουργία της κάθαρσης. Ο αναγνώστης / Η αναγνώστρια βιώνει έντονα συναισθήματα και οδηγείται σε μια εσωτερική αποφόρτιση και ανασύνταξη. Ο πόνος της απουσίας, η μνήμη, η ματαιότητα και η υπαρξιακή αγωνία λειτουργούν ως αφετηρίες μιας εσωτερικής μεταμόρφωσης. Η ποιητική γλώσσα, επομένως, μετατρέπει το τραύμα σε εμπειρία συνειδητοποίησης και προσφέρει στον αναγνώστη και την αναγνώστρια τη δυνατότητα να ταυτιστεί και να αναμετρηθεί με όσα τον / την βαραίνουν και, μέσα από αυτή τη δοκιμασία, να οδηγηθεί σε μια μορφή κάθαρσης, σε μια μορφή λύτρωσης… Η συναισθηματική συμμετοχή μπορεί να οδηγήσει σε μια σύγχρονη μορφή κάθαρσης, καθώς η αμφιβολία και η αγωνία μετατρέπονται, μέσω της ποίησης, σε συνειδητοποίηση και εσωτερική εκτόνωση….  Ο τίτλος, επομένως, μπορεί να διαβαστεί και ως πρόσκληση προς τον αναγνώστη: αν η ποιήτρια μπορεί να κατοικήσει σε ένα ποίημα, ίσως μπορούμε κι εμείς να βρούμε εκεί μια προσωρινή κατοικία. Ένα μέρος όπου οι λέξεις δεν περιγράφουν απλώς την πραγματικότητα, αλλά μας βοηθούν να την αντέξουμε…» (Κατερίνα Λιάτζουρα)  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η Αγγέλα Χρονοπούλου έχει εκδόσει άλλες τρεις ποιητικές συλλογές:   Νυγμοί Ψυχής, εκδ. Rbooks, 2021, Ποίηση: χαϊκού, ζαπάι, τάνκα, Ανοιχτή Βιβλιοθήκη, 2023, Αμφισημίες της άλλης όχθης, εκδ. Όστρια, 2024, Θα κατοικήσω σε ένα ποίημα, εκδ.ΑΩ, 2026

Κυριακή, 8 Νοεμβρίου 2026